OTP คืออะไร? วิธีกันโดนหลอกขอรหัส OTP และสิ่งที่ต้องทำทันทีถ้าเผลอบอกไปแล้ว

OTP คือรหัสใช้ครั้งเดียวที่ธนาคารส่งมาทาง SMS ตอนเราจะทำรายการสำคัญ และเป็นรหัสที่ห้ามบอกใครเด็ดขาด แม้คนที่โทรมาจะอ้างว่าเป็นธนาคาร ตำรวจ หรือเพื่อนสนิทก็ตาม เพราะใครได้ OTP ไป ก็ทำรายการนั้นแทนเราได้ทันที

บทความนี้เขียนให้ทุกคนอ่านเข้าใจ ไม่ต้องรู้เรื่องไอทีมาก่อน จะพารู้ทันมุกที่มิจฉาชีพใช้ขอ OTP ดูสัญญาณอันตรายสามข้อ ประโยคที่พูดตอบได้เลยเมื่อเจอสายแปลก และขั้นตอนที่ต้องทำทันทีถ้าเผลอบอกไปแล้ว ส่งต่อให้พ่อแม่และคนในบ้านอ่านด้วยได้เลยครับ

รีบมาก อ่านตรงนี้ก่อน ถ้าเพิ่งเผลอบอก OTP ไป ให้วางสาย โทรหาธนาคารด้วยเบอร์หลังบัตรหรือในแอป แล้วโทรสายด่วน 1441 ทันที รายละเอียดอยู่ในหัวข้อเผลอบอก OTP ไปแล้วด้านล่าง

จบบทความนี้คุณจะ:

• รู้ว่า OTP คืออะไร และทำไมห้ามบอกใคร แม้แต่ธนาคาร
• รู้ทันมุกที่มิจฉาชีพใช้ขอ OTP บ่อยที่สุด
• จับสามสัญญาณอันตรายได้ภายใน 30 วินาที และมีประโยคพร้อมพูดตอนรับสายแปลก
• รู้ว่าถ้าเผลอบอกไปแล้วต้องโทรหาใครก่อน และต้องเก็บหลักฐานอะไรบ้าง
• ตั้งค่ามือถือและแอปธนาคารกันไว้ก่อน และสอนพ่อแม่ได้ในหนึ่งนาที

OTP คืออะไร ทำไมห้ามบอกใคร

OTP (One-Time Password) คือรหัสใช้ครั้งเดียว ส่วนใหญ่เป็นเลข 6 หลักที่ส่งมาทาง SMS ตอนเรากำลังทำรายการสำคัญ เช่น ผูกบัญชีกับแอป เปลี่ยนเครื่อง หรือยืนยันการจ่ายเงิน

ทำไมห้ามบอกใคร เพราะระบบเห็นว่ารหัสถูก ก็เชื่อว่าเป็นคุณที่ทำรายการ ใครได้ OTP ไปจึงเท่ากับได้สิทธิ์ทำรายการนั้นแทนคุณ

หน้าเตือนภัยของธนาคารไทยพาณิชย์และธนาคารกรุงเทพบอกตรงกันว่า ธนาคารไม่ขอข้อมูลส่วนตัวหรือ OTP ทาง SMS แชต หรือโทรศัพท์ หน้า Fraud Fighter ของไทยพาณิชย์ยังย้ำว่า OTP มีไว้ยืนยันการทำธุรกรรมเท่านั้น ไม่ได้มีไว้ยืนยันตัวตน ตรวจบัญชี หรือรับเงินคืน ใครขอด้วยเหตุผลพวกนี้ให้วางสายทันที จำประโยคเดียวพอ OTP ไม่มีใครมีสิทธิ์ขอ แม้แต่ธนาคาร

มุกที่มิจฉาชีพใช้ขอ OTP บ่อยที่สุด

ตัวอย่างด้านล่างเป็นมุกที่เจอบ่อย (ชื่อและเบอร์เป็นของสมมติ)

มุกส่วนใหญ่เดินเรื่องแบบเดียวกันเป๊ะ

1. สายเข้า อ้างว่าเป็นธนาคาร บอกว่าบัญชีมีปัญหา
2. SMS เด้ง รหัส 6 หลักเข้ามา เพราะเขากำลังทำรายการในชื่อคุณอยู่ตอนนั้นเลย
3. ขอให้อ่านรหัส อ่านปุ๊บ เขาเอาไปกดยืนยัน เงินถูกโอนออกภายในไม่กี่นาที

สังเกตไหมครับ SMS เด้งมาตอนที่เขาโทรมาพอดี นั่นแปลว่าเขาเป็นคนสั่งให้ระบบส่งรหัสมา

สามสัญญาณอันตราย

เจอข้อไหนข้อหนึ่ง ให้หยุดและสงสัยไว้ก่อน

1. เร่งให้รีบ ขู่ให้กลัว เช่น "ต้องทำภายใน 5 นาที" หรือ "บัญชีจะถูกระงับ" ความรีบทำให้เราไม่ทันคิด
2. ส่งลิงก์ให้กด ตั้งแต่ต้นปี 2566 ธนาคารแห่งประเทศไทยให้ธนาคารเลิกส่งลิงก์ทาง SMS และอีเมล และมีข่าวเมื่อเดือนมีนาคม 2566 ว่าธนาคารหลายแห่งยกเลิกแล้ว เจอ SMS แนบลิงก์ที่อ้างชื่อธนาคาร ให้สงสัยไว้ก่อนเสมอ
3. ขอรหัส OTP เจอข้อนี้ข้อเดียววางสายได้เลย ไม่ต้องรอดูข้ออื่น

เช็กลิสต์ 30 วินาที

ติ๊กได้ข้อไหน ให้หยุดทันที

• เขาโทรมาหาเราก่อน ไม่ใช่เราโทรไป
• มีคำว่า "ด่วน" "ระงับ" "คดี" หรือ "เงินคืน"
• ขอให้กดลิงก์ หรือลงแอปที่ไม่รู้จัก
• ขอรหัส OTP รหัสผ่าน หรือเลขหลังบัตร
• บอกว่าห้ามวางสาย หรือห้ามบอกใคร
• ให้โอนเงินไป "บัญชีปลอดภัย"

ชื่อที่โชว์บนจอปลอมได้ เบอร์ที่โชว์บนจอหรือชื่อในแชตปลอมได้ ขึ้นชื่อธนาคารก็ไม่ได้แปลว่าเป็นธนาคารจริง และถ้าปลายสายรู้ชื่อกับเลขบัญชีเรา ก็ไม่ได้แปลว่าเป็นธนาคารเหมือนกัน เพราะข้อมูลพวกนี้หลุดได้หลายทาง

รับสายแปลกยังไงดี

จำ 3 ขั้นนี้

1. ไม่ตอบคำถามส่วนตัว ไม่ยืนยันชื่อเต็ม เลขบัตรประชาชน เลขบัญชี หรือวันเกิด
2. วางสาย ไม่ต้องเกรงใจ ไม่ต้องเถียง ไม่ต้องอธิบาย
3. โทรกลับเอง ใช้เบอร์จากหลังบัตร ในแอป หรือเว็บทางการของธนาคาร ไม่ใช้เบอร์ที่โทรมา และไม่ใช้เบอร์ที่เขาบอกให้โทร

ประโยคที่พูดได้เลย

ถ้าเป็น SMS แปลก ไม่กดลิงก์ ไม่ตอบกลับ ให้เปิดแอปธนาคารเองเพื่อเช็กว่ามีอะไรผิดปกติจริงไหม แล้วลบข้อความทิ้ง การวางสายไม่ได้เสียมารยาท ธนาคารจริงไม่โกรธที่คุณโทรกลับไปเช็ก

เผลอบอก OTP ไปแล้ว ต้องทำอะไรทันที

ยิ่งเร็วยิ่งมีโอกาสระงับเงินทัน ทำตามลำดับนี้

1. วางสาย ตัดการติดต่อกับมิจฉาชีพทุกช่องทาง ไม่ทำตามที่เขาบอกอีก
2. โทรหาธนาคาร ใช้เบอร์ Call Center จากหลังบัตรหรือในแอป แจ้งให้อายัดหรือระงับบัญชีและบัตร
3. โทร 1441 สายด่วนศูนย์ AOC ของกระทรวงดีอี รับแจ้งเหตุภัยออนไลน์ตลอด 24 ชั่วโมง และช่วยประสานระงับบัญชีที่เกี่ยวข้อง
4. แจ้งความ แจ้งความออนไลน์ที่ thaipoliceonline.go.th หรือที่สถานีตำรวจ

ระหว่างนั้นเตรียมหลักฐานไว้ให้พร้อม

ถ้าเขาให้ลงแอปหรือกดลิงก์ไปแล้ว ปิดอินเทอร์เน็ตของเครื่องนั้นทันที (เปิดโหมดเครื่องบิน) แล้วใช้อีกเครื่องโทรหาธนาคาร และอย่าโอนเงินเพิ่มให้ใครที่บอกว่าจะ "ช่วยเอาเงินคืน" นั่นมักเป็นมุกซ้ำซ้อน สำนักงานตำรวจแห่งชาติย้ำว่าช่องทางรับแจ้งความออนไลน์มีแค่สายด่วน 1441 กับเว็บ thaipoliceonline.go.th เท่านั้น ไม่รับแจ้งผ่านเพจเฟซบุ๊ก และการแจ้งความไม่มีค่าใช้จ่าย

ตั้งค่ามือถือและแอปธนาคารกันไว้ก่อน

ทำวันนี้เลย ใช้เวลาไม่ถึง 5 นาที

ชื่อเมนูในแต่ละแอปธนาคารไม่เหมือนกัน ให้หาคำว่า "แจ้งเตือน" "วงเงิน" หรือ "ความปลอดภัย" ในหน้าตั้งค่า หรือโทรถาม Call Center

สอนพ่อแม่ในหนึ่งนาที

1. ใครโทรมาขอรหัส คือโจร ไม่ว่าจะอ้างว่าเป็นใคร
2. วางสายก่อน แล้วโทรหาลูก ตกลงกันไว้ว่าเจอสายแปลกให้โทรถามเรา
3. ติดเบอร์ไว้ข้างโทรศัพท์ เบอร์ Call Center ของธนาคาร และ 1441

ฝึกแยก: ของจริงหรือของปลอม

ลองตอบในใจก่อน แล้วดูคำตอบในคอลัมน์ขวา (ตัวอย่างสมมติ)

คำถามที่พบบ่อยเรื่อง OTP

คำตอบเหล่านี้เป็นแนวทางทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย เรื่องเงินคืนหรือคดี ให้ถามธนาคารและตำรวจโดยตรง

เบอร์และเว็บที่ต้องรู้

กฎ 3 ข้อ ตัดเก็บไว้ หรือแคปส่งให้คนในบ้าน

1. OTP ไม่บอกใคร แม้แต่ธนาคาร
2. ไม่กดลิงก์ในข้อความ เปิดแอปเองเสมอ
3. สงสัย = วางสายแล้วโทรกลับเอง ใช้เบอร์หลังบัตร

สรุป

• OTP คือรหัสใช้ครั้งเดียวที่ยืนยันว่าเป็นตัวเรา ใครได้ไปก็ทำรายการแทนเราได้ ห้ามบอกใคร แม้แต่ธนาคาร
• มุกเกือบทั้งหมดเดินเรื่องแบบเดียวกัน โทรมาอ้างเป็นคนที่น่าเชื่อถือ ทำรายการในชื่อเรา แล้วขอให้อ่านรหัสที่เด้งมา
• สามสัญญาณอันตรายคือ เร่งให้รีบ ส่งลิงก์ให้กด และขอรหัส
• สายแปลกให้วางแล้วโทรกลับเองด้วยเบอร์หลังบัตร
• เผลอบอกไปแล้ว: วางสาย โทรธนาคาร โทร 1441 แล้วแจ้งความออนไลน์ ยิ่งเร็วยิ่งดี

อ่านต่อจากแหล่งทางการ

• Fraud Fighter ของธนาคารไทยพาณิชย์
• Security Tips ของธนาคารกรุงเทพ
• แจ้งความออนไลน์ thaipoliceonline.go.th

พร้อมแล้วก็ไปทำ Quiz ท้ายบทด้านล่างเพื่อรับ XP ได้เลยครับ